Alle blogposts rondom het thema 'Internet 2020'. Voor verdere uitleg, zie de inleiding.

Internet 2020 - Deel 1

Door Thijs_O op zondag 3 mei 2009 05:20 - Reacties (22)
Categorie: Thema 'Internet 2020', Views: 4.028

Allereerst mijn excuses voor het laten wachten van jullie op deel ťťn in het thema ’Internet 2020’. Dat komt enerzijds omdat ik eerst het thema in zijn geheel verder zou uitwerken zodat ik voor mijzelf duidelijk heb wat ik wanneer aan bod wil laten komen. Anderzijds omdat het voor mij drukke tijden zijn met o.a. de ontwikkelingsprojecten in HaÔti (zie andere blogposts). Een kleine goedmaker: de volgende delen zullen sneller volgen. ;)

Wat is internet?
Het doel van het thema ‘Internet 2020’ is vooruitkijken op wat het Internet in de toekomst gaat worden. Om de toekomst van iets te voorspellen is het belangrijk om een goed beeld te hebben van het verleden van datgene, alsmede een exacte definitie te stellen van het object in kwestie, in dit geval ‘Internet’. Dit deel van ‘Internet 2020’ zal dan ook precies dat doen: kijken naar het verleden en heden van het Internet. Wellicht bekende kost voor sommigen, maar zie het in dat geval als een opfrissing van je geheugen. :)


1. Geschiedenis van het internet


1.1 Jaren 50&60: Het prille begin van het ‘internet’

De basis voor het internet werd gelegd in de jaren 50, 1957 om precies te zijn, en was zoals veel uitvindingen in de tweede helft van de 20e eeuw een product van de Koude Oorlog. De Sovjet-Unie lanceerde de Sputnik satelliet die vanuit de ruimte gegevens terugstuurde naar de aarde. Uit angst voor een Sovjet-aanval vanuit de ruimte richtte de Amerikaanse overheid ARPA (later DARPA) op, een nieuwe tak binnen Defensie. (D)ARPA – vandaag de dag vooral bekend om vele conspiracy theorieŽn - moest zorgen voor de technologische bewapening van Amerika tegen de dreiging uit het oosten.

Men kwam aan het einde van de jaren 60 met het ARPANET, een voorloper van het internet. Het was een computernetwerk bedoeld voor het snel uitwisselen van gegevens tussen onderzoeksinstituten, en had een duidelijke militaire aard. De komst van het ARPANET (in Amerika!) voorzag bovendien in de toenemende behoefte aan het efficiŽnter verwerken en doorcommuniceren van allerlei gegevens. Dit konden computers nu rechtstreeks onderling doen, zonder de trage en inefficiŽnte tussenkomst van mensen.

Een veel gehoord misverstand is dat DARPA het Internet heeft ontwikkeld: hier is absoluut geen sprake van. Het ARPANET was slechts een van de vele netwerken. Onder andere in Engeland en Frankrijk werden diverse netwerken ontwikkeld die allemaal in zekere vorm het verbinden van computers tot doelstelling hadden. Naarmate deze netwerken groeiden ontstond de behoefte om ze onderling te verbinden. Dit bleek echter geen makkelijke opgave, omdat de verschillende netwerken (zoals Cyclades in Frankrijk en het eerder genoemde ARPANET) volgens verschillende protocollen werkten.


1.2 Jaren 70&80: Standaardisatie en inter-net

Waar de jaren 50 en 60 de pioniersjaren van de netwerken waren, draaiden de jaren 70 en 80 om standaardisatie. Men ontwikkelde ťťn universeel protocol waarmee netwerken moesten werken: TCP/IP. TCP/IP is een term die elke Tweaker wel eens heeft gehoord, en omvat een hele rits protocollen die de werking van het internet zoals wij dat kennen (technisch gezien) verzorgen. Langzaamaan werd TCP/IP op alle netwerken geÔmplementeerd – In 1983 werd TCP/IP het de facto protocol van het ARPANET – en zo kan geconcludeerd worden dat met de komst van de TCP/IP standaard de weg was vrijgemaakt voor het ’internet’.

De term ‘internet’ bestaat uit de woorden ‘inter’, het Latijn voor ‘tussen’, en ‘net’ wat een afkorting van ‘netwerk’ is. Letterlijk is ‘inter-net’ dus een verbinding van netwerken onderling. Toen in 1974 de eerste netwerken (ARPANET en NSFNet) werden verbonden nam men de term ‘internet’ dan ook min of meer terecht in gebruik. In de tweede helft van de jaren 80 werd het nieuwe gedecentraliseerde internet op basis van TCP/IP verspreid naar vrijwel alle ontwikkelde regio’s, inclusief het toentertijd nog snelgroeiende AziŽ.


1.3 Jaren 90: CERN, WWW & inbellen

De grote doorbraak voor het internet in de commerciŽle sector is naar alle waarschijnlijkheid de ontwikkeling van de ‘World Wide Web’ dienst voor het internet. De allereerste versie ervan ontstond in 1989, ontwikkeld door de welbekende Tim Berners-Lee – toen werkzaam bij het Europese CERN. De ontwikkeling van het WWW kwam op het moment dat het Internet in steeds meer landen zijn intrede maakte en de commerciŽle mogelijkheden ervan steeds zichtbaarder werden.

Het WWW bracht onder andere de wereld van hypertext pagina’s, websites dus, domeinnamen en markup languages zoals HTML. In 1994 werd ook het W3C (World Wide Web Consortium) opgericht: de organisatie die standaardisatie van het WWW op zich nam.

In 1993 werd Mosaic (van NCSA) geÔntroduceerd, wat de eerste grafische webbrowser op de markt was. Dit wordt over het algemeen gezien als het keerpunt voor het Internet: het commerciŽle era was geboren. De jaren 90 was de periode waarin Internet zich van de universiteiten verschoof naar de gewone burger. Het is een tijd die velen van jullie zelf ongetwijfeld hebben beleefd als de periode van het inbellen, de telefoontikken en later ISDN. XS4All introduceerde in 1993 internettoegang voor burgers in Nederland.


1.4 Millenniumperiode: Dot-Com bubble
Als laatste onderdeel in deze korte geschiedenis van het internet mag de ‘Dot-com bubble’ niet ontbreken. Het is een ontwikkeling die zich slechts enkele jaren geleden afspeelde, rond de millenniumwisseling, die essentieel is geweest voor de vorming van het huidige Web2.0-tijdperk.

We lazen net dat de jaren 90 gekenmerkt werden door de opkomst van commerciŽle interesse in het Internet. Dit was een lijn die zich voortzette in de tweede helft van het decennium toen e-commerce booming business bleek. Al snel ontstonden talloze kleine bedrijfjes die allemaal een klein stukje van het online succes wouden meepikken. Twee bekende voorbeelden zijn Amazon en eBay, maar ook Google werd opgericht in de hoogtij van het Web1.0 tijdperk (1995-2000). Daarnaast investeerden veel grote bedrijven in de ‘ecommerce’ wat de sector een enorme groei-impuls gaf. Alles leek mogelijk, iedereen kon rijk worden en eindeloos succes leek gegarandeerd.

Helaas bleek niets minder waar toen in 2000 en 2001 de ‘bubble’, de internet-ballon, op pijnlijke wijze lek werd geprikt. Onder andere deze grafiek illustreert dit (NASDAQ-koersen) en een divers aantal redenen vind je hier. Hoe dan ook: de schade was gigantisch. Vele bedrijven en mensen zagen hun assets en toekomst door de WC gespoeld worden en slechts enkele van de Silicon Valley hotshots wisten de dans te ontspringen, zoals het eerder genoemde eBay, Amazon en Google. Men spreekt dan ook wel van ‘Web2.0’ als de periode waarin de Internet-sector weer goed en wel hersteld was van de crisis enkele jaren daarvoor.

[i]Note: De geschiedenis van het Internet wordt in dit filmpje duidelijk en volgbaar uitgelegd, met wat meer nadruk op het technische aspect.


2. Definitie van het internet


2.1 Internet ≠ Het Web

Een veelgemaakte foutieve aanname onder mensen, en dan vooral onder de huis-tuin-&-keuken-internetters maar soms zelfs onder Tweakers, is het volgende: ”Wanneer je het hebt over ‘het internet’, dan heb je het over websites, domeinnamen en hypertext.” Het is essentieel om in te zien dat bovenstaande fout is, bij het voorspellen van de toekomstige ontwikkelingen van het internet. Het WWW, oftewel het ‘WorldWideWeb’ (en dus, versimpeld, websites) is namelijk slechts een dienst op het internet. Zonder het WWW bestaat en functioneert Internet ook, en is het nog steeds bijzonder nuttig.


2.2 Internet als fundering

‘Het internet’ is namelijk niet veel meer (hoewel ik de term daarmee in feite tekort doe) dan een onderliggende ‘technische’ laag – een reeks protocollen op basis van het eerder genoemde TCP/IP – die de fundering of onderlaag vormt voor allerlei toepassingen en diensten. Enkele weetjes ter illustratie:

1. Het Internet bestond en had nut vůůr het WWW er kwam. Onder andere Usenet was toentertijd een veelgebruikt communicatiemiddel. Vandaag de dag draait Usenet (ook wel ‘Nieuwsgroepen’ of ‘Binaries’) vooral om het downloaden van allerlei mediabestanden, maar het was vroeger een uitwisseling van informatie – zoals tekst.

2. Naast ‘Usenet’ en ‘WWW’ is een andere ‘kerndienst’ van het Internet: E-Mail! Email is ook een dienst die draait ‘op’ het Internet, en de basis ervan werd al gelegd in de jaren 60 – ruim 30 jaar voordat het WWW er was – gelijktijdig met de opkomende notie van timesharing. Email is nu in populariteit aan het dalen, maar vormde in den beginne dť hoofdfunctionaliteit van het internet.

3. Diensten veranderen. Het zojuist genoemde Usenet zal vandaag de dag niemand meer zien als iets groots, zoals het WWW. Usenet is – net zoals Telnet – een applicatie of dienst op het internet die enkel nog door een kleine groep fanatici wordt gebruikt. Maar daarvoor komen weer andere dingen in de plaats.

4. VoIP en IPTV zijn de meest recente voorbeelden. Telefonie ging vroeger nog over aparte lijnen, maar gaat nu steeds vaker over dezelfde kabel als internet. In de toekomst zal telefonie ‘yet another’ dienst binnen het Internet worden. Ook televisie wordt in toenemende mate geÔntegreerd bij een internetpakket. Deze beide voorbeelden komen in latere delen nader aan bod.


2.3 Internet als medium

Ik wil dit introducerende deel van ’Internet 2020’ afsluiten met een stelling: Het internet moet gezien worden als medium en niet als ‘technisch verhaal’. Radio was een medium, en transporteerde geluid – zowel muziek als gesproken opnames. Televisie bracht geluid en beeld samen, met zowel informatie, entertainment en combinatie van beide. In mijn ogen voegt internet een belangrijk element toe: interactiviteit. Communicatie tussen twee partijen. Het internet biedt als medium veel meer mogelijkheden, waarvan enkele al aan bod zijn gekomen: telefonie, televisie, radio, www en email. Het is de eerste keer dat een medium zoveel te bieden heeft, en dat belooft veel voor de toekomst.

In deel 2: Web2.0. Wat is het, wat kunnen we ermee en hoelang blijft het nog meegaan? Marketingterm of evolutie van het internet?


Note: Dit was een introducerend deel. Pas in de volgende delen wordt het ‘echt interessant’ maar desalniettemin is het essentieel om te weten hoe het internet tot stand is gekomen en wat het nou precies is – vandaar deze introductie. Commentaar en suggesties zijn zeer welkom! ;)

Internet 2020 - Inleiding

Door Thijs_O op zondag 5 april 2009 03:36 - Reacties (11)
Categorie: Thema 'Internet 2020', Views: 3.953

Welkom (terug) op mijn blog! :)

Ik wil iets nieuws uitproberen: Thema's. Het doel: een serie blogs posten die allemaal over hetzelfde onderwerp gaan, iets wat mij (en hopelijk jullie ook) boeit. Het gaat om iets wat te groot is om in ťťn blog te posten en bovendien door de veelzijdigheid ervan in ťťn blogpost niet tot zijn recht zou komen. Het is een beetje vergelijkbaar met de thema's die Tegenlicht soms heeft, zoals onlangs 'De Toekomst'.

Het eerste thema: Internet 2020. In dit thema ga ik het hebben over de veranderende rol van internet in onze samenleving en ons leven. Aan bod komt de enorme groei van het internet, zowel in gebruik, maar ook in diversiteit. Enkele aspecten van dit constant veranderende internet worden uitgelicht, zoals de digitale piraterij en diens invloed op ons alledaagse leven, of de rol van internet op de mobiele telefoon. Naarmate het einde vordert, kijk ik vooruit naar wat komen gaat. Daarom ook de titel ‘Internet 2020’. Want hoe ziet het internet eruit in 2020?


Een korte blik vooruit op wat komen gaat:

- Deel 1: Wat is internet?
Hoe is het internet tot stand gekomen en wat is het vandaag de dag? Wat waren de essentiŽle momenten in de geschiedenis van het Internet die het gemaakt hebben tot wat het is?
- Deel 2: Web 2.0 – marketing of vernieuwing
Velen zijn het er over eens: we leven in het Web 2.0 tijdperk. Maar is dat zo? Wat is er zo anders? Is het een marketing term, of kunnen we echt spreken van een ‘nieuw internet’?
- Deel 3: Online piraterij – offline verandering
Downloaden is al lange tijd een issue. Eerst was er het RIAA tijdperk, nu is er het censuur tijdperk. Wie wint uiteindelijk de strijd? Wat wordt de invloed van de digitale piraterij op onze alledaagse consumptie van media?
- Deel 4: Internet op je mobiel
Internet op je mobiel was een gimmick. Internet op je mobiel is hip, toegankelijk en leuk. Maar wat wordt internet op je mobiel? Is iedereen straks 24/7 online en actief, of wordt het slechts een technische vervanging van het traditionele bellen?
- Deel 5: Cloud computing – Werk of plezier?
Cloud computing is een term die met onder andere het Windows Live netwerk steeds meer realiteit wordt. Maar blijft het iets voor bedrijven, scholen en universiteiten om altijd informatie uit te wisselen of krijgt iedereen een eigen wolkje?
- Deel 6: Internet individualiseert de samenleving
Zal de maatschappij zijn huidige karakter kunnen vasthouden met de komst van het internet? Of versplintert deze tot het individu, omdat iedereen volledig zelf bepaald wanneer hij welke informatiestroom tot zich neemt?
- Deel 7: Internet 2020
Web 3.0. Ubiquitous Computing. 1984. The Cloud. E-dentiteit. Hoe ziet het internet er over tien jaar uit? Hoeveel kan er veranderen – kijkende naar de vernieuwingen tussen 2000 en 2010? Een blik op het internet. In 2020.


Voor wie?
Voor iedereen met een interesse voor sociologie en de verandering van de maatschappij. Maar ook voor trendvolgers die de ontwikkelingen van het internet volgen of daarin geÔnteresseerd zijn, mensen die helderheid zoeken in de zee van populaire termen. En voor mensen die zelf verder zoeken: sommige dingen, bijvoorbeeld de geschiedenis van het internet, komen kort aan bod omdat alleen daaraan al vele blogs gewijd kunnen worden. Soms moet je dus zelf op zoek gaan naar meer informatie.

Let op: De mate van ‘techtalk’ (gooien met allerlei technische termen in de aanname dat gebruikers weten wat het inhoudt) zal minimaal zijn. En wanneer er vage termen aan bod komen worden deze uitgelegd. Dus het is prima te volgen voor de Tweaker die geen developer is.

Tips of opmerkingen zijn van harte welkom. Suggesties idem. :) Ik hoop dat het thema aanslaat en de lezers zelf ook reageren met hun eigen mening. Voor kritiek sta ik in ieder geval altijd open!